Xerusalén, capital de Palestina

O recoñecemento de Xerusalén como capital de Israel por parte de Donald Trump rompe coas esperanzas que aínda se mantiñan de chegar a unha solución pacífica na zona, con dous estados mutuamente recoñecidos. A súa decisión non só repercute na isrealización de Xerusalén, senón tamén no seu continuo espallamento grazas a colonias illadas e ciscadas por Cisxordania, que, nalgúns casos, como o de Maale Adumin, abrazan os barrios periféricos da cidade, como xa antes o fixeran as veciñanzas de Pisgat Zeev ou Gilo, hoxe totalmente integradas na Xerusalén xudía.

O presidente estadounidense confirma así as súas promesas de cambio, como afirmou antes de ser electo: “Cando sexa presidente, o trato a Israel como cidadán de segunda clase ha rematar dende o primeiro día”. Así mesmo, chamou ao presidente Barack Obama “a peor cousa que lle puido pasar a Israel” e ao primeiro ministro israelí, Bibi Netaniahu, un vello coñecido co que traballaría man con man para levar a paz á zona, recoñecendo entón que trasladaría a embaixada estadounidense “á capital eterna do pobo xudeu, Xerusalén”.

O recoñecemento de Xerusalén como capital de Israel proba a alianza necesaria entre Israel e Estados Unidos coas forzas do poder que serven para manter ambos gobernos actuais. Por unha banda, xa en 1983, o Fondo Nacional Xudeu concedeu a Trump o premio Árbore da Vida pola súa implicación e dedicación co pobo xudeu, un aliado no seu terreo; pola outra, Netaniahu precisa o apoio deses xudeus que viven fóra de Israel, pois representan a metade da poboación, e coas súa doazóns mais as dos grupos cristiáns sionistas foi posible construír cidades enteiras e facer bosques no deserto.

As dúas beiras precisan votos do sionismo non ultraortodoxo, pois foi precisamente ese o que nos últimos meses máis se enfrontou ao goberno de Netaniahu polos seus plans de crear unha sociedade máis laica e máis aberta ao pensamento relixioso do xudaísmo liberal americano. Por iso, o discurso de Trump sobre a capitalidade de Xerusalén semella redactado en Israel, para satisfacer as necesidades das dúas partes: para construír unha sociedade laica que perde poboación no territorio, mais que a precisa como aliada, e para manter contenta a esa poboación xudía americana que apoia a Israel mais que vive fóra. E Xerusalén é o único que pode unir a todas as faccións.

O status de Xerusalén, al-Quds, é un dos piares fundamentais dos acordos de Oslo de 1993, nos que Palestina tampouco renunciou á creación dun estado nin ao regreso dos refuxiados. O primeiro semellaba o único con posibilidades reais de cumprirse, aínda que fose nunha cidade dividida; con todo, o apoio de Trump a unha cidade só xudía apunta ao contrario. E é que Xerusalén é o núcleo central do conflito, xa que é o bastión principal para o nacionalismo palestino e sionista, cunha presenza relixiosa que reclaman cristiáns, musulmáns e xudeus, e que adoita mesturarse, e así, moitas das veces a fe é política e viceversa.

Os líderes sionistas apuráronse a congratular a Trump pola súa decisión, á vez que a condenaron os palestinos, que chegaron a pedir unha nova intifada. Do lado israelí xustifícanse entendendo que Xerusalén é a eterna capital do estado xudeu, como afirman as Escrituras Sagradas; porén, esquecen os mil anos de mandato otomán que rematou en 1917 coa promesa británica de construír unha patria xudía en Palestina. É a cultura e o xeito de vivir dese último milenio o que herdou a actual al-Quds, unha cidade que na partición de 1947 quedou baixo unha tutela internacional que só permitiu a repartición da cidade entre israelís e palestinos unha vez se puxese fin ao conflito. Deste xeito, a decisión de Trump súmase ás ilegalidades israelís de anexión de territorio e ao aumento das tensións.

Xerusalén volve unificar a palestinos por un lado e a sionistas polo outro. As decisións xa asinadas poden volver facer da cidade un campo de batalla, nun conflito ramificado por todo o territorio e trazado dende fóra. O laicismo sionista pretende gañar a loita cun xesto inofensivo como é a sinatura dunha decisión que servirá de escusa para radicalizar as posicións, e así, esa radicalización de posturas servirá despois para escudarse na idea de protexer e defender un territorio sempre vendido a escritos doutros.

Don Pepe

<a href=”http://<a href=”http://“>”>

https://www.indiegogo.com/projects/don-pepe#/

 

A novela navega no mundo da emigración, onde os soños chegan a mesturarse co devecer pola vida dunha lingua e dunha cultura propia, a galega. Nesa viaxe morriñenta atópanse contos dentro dos contos, narracións que entrelazan ficción e realidade, e mundos que conviven. Don Pepe merece lecturas a cachos ou dun tirón, porque combina estilos nas súas páxinas e porque xoga coas palabras como quen viaxa con elas. É, en definitiva, un álbum de imaxes feitas con palabras que convida a navegalas.

Que?

Don Pepe é unha obra pendurada no aire, referente puro diso que veñen a chamar a narración abismada, onde cada conto garda un novo no seu interior; de xeito que a estructura flúe sinuosa coma un río de camiño ao seu fin, que non e outro que o mar…

Unha novela que, ademais, foi finalista no Certame de Novela Do Peirao.

Pepe, mexicano por máis de sesenta anos, era un lector voraz de poesía galega. Atopábaa pueril, ignorante, aburrida e, por riba de todo, artificial. Con todo, non era quen de se deitar sen recitar algún verso deses poemas que non xulgaba separados dos seus poetas: xente nova de mans grandes e pel ennegrecida, mulleres abandonadas polas ocupacións dos maridos e a miseria da terra, nenos de escola, libre pensadores fracasados, ou pervertidos con sorte. Estaba seguro de que endexamais serían bos escritores e negábase a envexalos, malia lelos e estudalos dun xeito enfermizo.

Esta é a trama da novela, na que o seu personaxe principal, Pepiño, describe as lembranzas da súa Boborás natal, e a súa querenza pola súa lingua e a súa cultura, que levan a que queira ser escritor e novelar, versar e contar.

Quen?

Do Peirao é unha editorial con vontade de cambio, de dar a alternativa a autores que non a atopan noutro lugar, con novas e refrescantes ideas como é o empregar unha campaña preventa para valorar a aceptación e viabilidade de cada título.

Deste xeito es ti, agora que te estás expondo como colaborar, o que decide se a obra que che presentamos verá a luz pasando a formar parte do noso catálogo… porque consideramos ao lector parte fundamental do proceso.

Hoxe presentámosche a Moncho Iglesias Míguez.

Nacido en 1974 en Vigo malia ser de Boborás, viviu en Irlanda, México, India, Palestina e China, onde exerceu como mestre e mantivo viva a súa creación literaria. Neses camiños escribiu ensaios como Os contos de animais na tradición oral palestina; poemarios como pedras de Plastilina, novelas como Tres cores: azul e traduciu tamén, entre outros a Mahmud Darwix, dende o árabe, a Etgar Keret, dende o hebreo, e a Randa Jarrar dende o inglés. Amais, colabora en Praza pública, Tempos Novos e Dorna, e na actualidade vive en Bangladesh dende onde fixo os seus últimos traballos literarios: a tradución dos poemas de Martín Códax ao hebreo e ao árabe.

Por que?

Por aquí un fragmento do texto como mostra:

«Pouco se sabe da súa adolescencia. Os poucos datos fiables que aínda se conservan apuntan que foi un neno espelido e controvertido, amante dos animais tallados, e con espírito viaxeiro. Foi quizais esa fame de aventuras a que provocou que perdese o brazo esquerdo e que á vez alimentase a obsesión, que máis tarde se faría evidente, polos champiñóns e froitos do bosque.
Como no caso de calquera outro artista, a raíz das exposicións, de renome mundial, comezaron a estenderse biografías e datos persoais que moitas das veces non casan entre si. No caso da perda do brazo, hai dúas historias que repiten diversos historiadores refutados e que, polo tanto, cómpre ter en conta»

Como?

Para arrincar o proxecto fixámonos como obxectivo 840€; esta é a cantidade que recadariamos se ao redor de cincuenta mecenas se fixesen, cada cal, cun exemplar desta primeira edición.

  • Tendo acceso ás galeradas de edición.
  • Recibindo un exemplar semanas antes da saída ao mercado da obra.
  • Aínda que, tamén poderías ver o teu nome nos agradecementos achegando un pouco máis.

Os fondos recadados utilizaranse como axuda para sacar adiante esta primeira edición de Don Pepe, que sairía despois á venda.

Ademais…

Sabemos que son tempos difíciles, tamén nós os sufrimos, e é posible que non esteas en disposición de apoiarnos co teu mecenado nestes momentos… pero agardamos que se isto te chegou á alma, mesmo se talvez coñeces en persoa ao autor, trates de difundir esta campaña (facebook, twitter, blogger, boca-orella… ) para que academos a nosa meta e Moncho Iglesias vexa publicada a súa obra.

Grazas polo voso tempo.

Anisa, refuxiada iemení

Anisa ten 25 anos e é de Aden, onde cursou dous anos da licenciatura en inglés, estudos que tivo que abandonar por mor da guerra. O conflito en Iemen fixo que fuxise do seu país e que pasase de ser estudante a ser mestra e de ser filla a ser nai, porque agora Anisa dá clases de inglés no campamento de refuxiados de Markazi, en Djibuti, e coida dos tres irmáns pequenos como se fose a nai.

Lembra que un día, mentres estaba no zoco con dous irmáns, tivo problemas para regresar a casa. Cando quixeron volver, non había coches nin autobuses e comezaron a escoitar disparos e xente que dicía que entrabas os hutis e que comezaba a guerra. Entón conseguiron un taxi e seguiron outro camiño para chegar a casa xa pasadas as 10 da noite. Á mañá seguinte non puido ir á universidade e á outra intentouno, mais o autobús tivo que parar no medio do camiño, polos disparos, e dende aquela xa non volveu. Tras ese incidente anunciouse que despois das 5 da tarde non se podía saír da casa e cos días fóronse reducindo as horas ata chegar ao límite, o mes de abril. Durante ese mes apenas ninguén saía da casa e devagar foron faltando víveres, electricidade e auga.

No barrio só quedaba unha tenda e a situación levounos a mudarse cara a outra parte de Aden. Montaron no único autobús que chegaba ata esa zona e que, malia ser moi caro, era a única oportunidade de afastarse da guerra e de vivir con certa tranquilidade; alí, no porto, quedaron ata o 27 de abril de hai dous anos. Dende alí decidiron pagar por saír de Iemen nun barco grande que os levou ata o porto de Djibuti, onde estiveron unhas dúas semanas sen se poder mover do lugar. E é que estaba prohibido; só podían saír en ambulancia e só nun traxecto de ida e volta para ir ao hospital.

No mes de xuño chegaron ao campo de refuxiados de Markazi. Pensaban que os trasladaban a unha aldea, mais chegaron ao medio dun areal inmenso onde non había baños nin cociñas; só mandas de monos que arrodeaban as pequenas tendas de campaña que amodo foron converténdose en casas. E mentres construían un lar temporal, escoitaron que a luz volvera a Aden, e que os hutis marcharan cara ao norte do país, mais que agora había outros grupos na cidade.

Dous anos despois, Anisa segue a pensar na súa casa en Iemen e continúa a ver a súa tenda de campaña en Markazi como algo temporal no que xa hai colchóns acomodados para recibir visitas, luces para poder estudar e ler durante as horas que hai electricidade e pequenas comodidades que aumentan ao mesmo ritmo co que crece a distancia co seu verdadeiro lar. Recoñece que creceu moito durante estes dous anos en Markazi, onde se converteu en nai de familia. Con todo, pensa que aínda pode crecer máis e axudar non só á familia e aos refuxiados, como fai coas clases de inglés que imparte, senón tamén a levantar o seu país. Por iso quere seguir os seus estudos. Non pensa en casar, como fan moitas outras persoas do rural iemení, que aínda manteñen a idea de casar cedo. Anisa quere ir a algún país onde poida continuar os seus estudos para logo regresar a Iemen e conseguir que volva ser “Il-Iemen il-said”, “O Iemen feliz”, que agora non é.

Samir, refuxiado iemení

Samir, refuxiado iemení


Samir Abdul Aziz Abdu Sittar ten 60 anos e é de Aden, no sur de Iemen. Ata hai dous anos viviu alí coa súa muller, unha filla e catro fillos. En Aden traballaba na sala de raios X dun hospital, e debuxaba, a única actividade que facía no país do que fuxiu e que segue a facer no campo de refuxiados de Markazi, na veciña Yibuti.

Samir refírese a Iemen en pasado e non fala do seu propio futuro, só dese non tan afastado tempo feliz, nun país ao que quere volver. Alí quedaron dúas das súas fillas, casadas, e de alí marchou a Alemaña a súa esposa, a un país ao que el non quere viaxar. Considera que xa fixo a súa vida, que está contento co que foron estes 60 anos; así e todo, non se conforma co futuro que lle espera aos máis pequenos. Por iso entende que a familia queira viaxar a un país que os acolla, como Alemaña, onde poden estudar e facer realidade os seus soños de futuro. Con todo, defende esa viaxe como unha etapa, un trampolín para regresar a Iemen e axudar a reconstruír un país en paz; un país ao que devece por volver. Porque para el Alemaña non aporta nada; alí só podería recibir cartos, mais xamais se afaría a un estilo de vida moi distinto ao de Iemen, onde cre que poderá volver vivir comodamente e en paz.

En Markazi, Samir leva unha vida rutineira: érguese, reza, volve á tenda de campaña (a jaima), almorza, dorme, érguese… Sempre o mesmo. A monotonía do campo de refuxiados supérase cos paseos entre a area, coas saídas dos venres á praia, con conversas moitas veces repetitivas, con visitas moi esporádicas e con imaxinación.

A jaima de Samir é un imaxinativo museo pictórico sobre a historia de Iemen. As paredes de tea e os andeis improvisados están adornados con debuxos do lar dos iemenís, sexa o país, sexa o campo de refuxiados: as rúas, o colexio, a casa… unha vida cotiá que reflicte unha realidade grazas ás fotografías pintadas que Samir leva na memoria e nas follas que colorea, para así poder amosar que Iemen é o país do que saíu, un lugar onde a morte se apoderou de todo, mais que non lles pertence, nin por tradición nin por devoción nin por ningún outro motivo.

Alaa, refuxiado iemení

Alaa Abdulkader Saleh ten 30 anos e é de Sanaa, Iemen. De alí pasou ao sur do país, a Adén, a cidade orixinaria da familia, onde sufriu as consecuencias da guerra e das imposicións do norte sobre o sur. Foi por mor desas diferenzas que o sur demandou separarse do norte e volver ser un país independente rexido por unhas leis máis achegadas ao seu pasado máis próximo: con total liberdade de pensamento. Nese sur do Imen, Alaa estudou Informática e comezou a soñar con traballos relacionados cos seus estudos, como cando abriu un café; con todo, a guerra provocou que tivese que fuxir.

A primeira vez que sentiu a presenza da guerra foi cando os houthis do norte entraron en Adén e comezaron a disparar. Entón pensou que debía facer algo, mais a única solución que topou foi máis violencia por parte dos grupos de resistencia e decidiu saír de alí coa familia. Foron onda unha tía que vivía nunha zona tranquila, Kalua, mais aos quince días os houthis ocuparon esa área tamén, polo que marcharon cara ao porto da cidade, a Taoahi, onde agardaron seis días por un barco que os sacase do país. Non houbo elección; o único sitio onde podían entrar era Yibuti.

Quedaron catro días no peirao de Yibuti capital: como prisioneiros encerrados nun cárcere ao aire libre, entre barrotes de mar e area. Despois diso mandáronos ao medio do deserto, a Obock. Alí, Alaa mais unha irmá e un irmán enfermaron, con febres altas que os achegaron á morte. Entón decidiron volver á capital, a Yibuti, para conseguir medicación e volver ao campo de refuxiados de Markazi, en Obock. Con todo, a familia regresa con frecuencia á capital do pais, pois un dos irmáns non foi quen de superar as feridas psicolóxicas da guerra, e de toda a situación que segue a vivir, e tratou de suicidarse varias veces.

Malia a situación actual, nun deserto onde as temperaturas superan os 50ºC en xullo, Alaa resiste cun sorriso esperanzador. Non deixa de facer exercicio para estar en boa forma física e manter a mente ocupada. Di que ten moito tempo libre e necesita ocupalo e pensar que hai futuro, como escribe coas súas propias palabras:

“Se perdiches o lugar onde sementaches, a choiva amosarache onde está a semente. Por iso, sementa paz onde queira que esteas baixo o ceo, pois non sabes onde nin cando has colleitar. Planta paz aínda que non sexa no lugar exacto porque nunca o perderás. Repartir alegría é unha marabilla e talvez recollas parte desa ledicia nesta ou na seguinte vida. Non lle roubes a felicidade a ninguén nin lle rompas o corazón, pois a vida é demasiado curta como para facer cousas así. Os bos actos permanecen mesmo se marcha quen os fai”.

Alaa non quere seguir no campo de refuxiados máis tempo. Continúa a pensar no futuro e a soñalo, mais cada vez ve máis afastados os seus soños e máis próxima unha dura realidade, que semella oculta para o mundo e só visible para eles. Por iso trata de visualizar o que é a vida no verán dun refuxiado, un desprazado iemení neste de 2017, no medio dun deserto onde o sol só desaparece cando hai tormentas de area.

O lar nun campo de refuxiados

Unha jaima é unha tenda de campaña grande que serve de pequena vivenda baleira no medio deserto. Chantada na area, durante séculos valeu para que os comerciantes se protexesen das tormentas ou para que se asentasen temporalmente. O paso do nomadismo ao sedentarismo provocou que devagar deixasen de ser fogares e que co auxe do turismo se convertesen en restaurantes ou pequenos hostais de aventureiros.

As guerras e os desprazamentos masivos de poboación fixeron rexurdir as jaimas como fogares en aldeas improvisadas no medio da nada. O campo de refuxiados de Markazi é unha desas pequenas cidades, levantadas no deserto, con todas as comodidades que pode ter unha vila feita de tendas de campaña. Esas carpas onde nalgún momento do día é posible topar unha pequena sombra son vivendas familiares, ultramarinos, escolas, e ás veces centros culturais e mesmo discotecas.

Baixo tellados de tea, as carpas son todas as dependencias dunha casa, todas as aulas dunha escola, todos os andeis dun supermercado e mesmo museos. Nelas viven o presente os refuxiados e no seu día a día reflicten un pasado próximo cheo de horrores e un futuro incerto que parece asentarse como as jaimas que xa non son de tea e son caravanas ou as que xa están construídas en cemento.

A vida nun campo de refuxiados é rutineira. Despois de erguérense, os cativos van da tenda-lar á tenda-escola; os profesores fan o mesmo e os que non teñen ocupación buscan acubillo entre unhas e outras carpas. Na escola séguese o currículo iemení, coa esperanza de continuar estudos no país, e alén da formación, ofrécense cursos e actividades co fin de distraer a xente, mais non coa intención de facer actividades duradeiras.

Ás veces as jaimas son teterías, parladoiros e qaterías, o lugar onde se masca qat, a planta que paraliza o Iemen á hora da sesta; noutras ocasións son salóns de xogo ou salas de cine; as máis, son o lar dos refuxiados que viven na marxe, a camiño dun destino sen final.

Markazi, campo de refuxiados

Markazi é o nome do campo de refuxiados iemenís de Obock, Djibuti. Dos preto de 40.000 iemenís que entraron en Djibuti, fuxindo das guerras de Iemen, uns 2000 viven neste campamento. As diferenzas que entre eles había en Iemen non existen agora no campamento, onde todos teñen en común a escapada e a esperanza de que alguén lles tope unha saída á situación que viven, baixo tendas de campaña, en casas improvisadas feitas para aguantar un pouco tempo que, con todo, xa supera os dous anos; así e todo, aínda lonxe dos 25 anos que leva o campamento de refuxiados somalís de Holl Holl, onde a temporalidade deixou de ser tal para algúns.

A maioría dos refuxiados que viven en Markazi proveñen do sur de Iemen: de Aden, de Moka e de Taiz. Nas súas costas os enfrontamentos e os ataques individuais seguen a ser comúns e diso foi do que escaparon. Dende alí tomaron barcos para cruzar o Golfo de Aden e chegar ata Djibuti, onde foron asentándose devagar na desértica Obock. A maioría chegaron co pouco que lles collía nas mans, en barcas ou en pesqueiros atestados de xente que fixeron a ruta inversa á que, dende hai séculos, fan os inmigrantes africanos que buscan no Golfo Pérsico o seu porvir.

A Markazi chegaron feridos de guerra e traumatizados, que empeoran coa desesperanza. Aínda que a maior parte deles trata de buscar unha ocupación entre as tendas de campaña, a calor do día dificulta calquera movemento, e o tempo, que parece afastarse, vai contra as súas esperanzas. Os  pequenos estudan no colexio, seguindo o currículo iemení, e polas tardes teñen actividades que os manteñen ocupados, como son contar, con debuxos, o que senten. E así, na exposición das súas pinturas, poden verse avións sobrevoando cidades, coches que semellan fuxir, corazóns namorados, familias en randeeiras ou fridas kahlos con transfusións de sentimentos que doen. Os adultos danlles clases, e entre eles, uns pintan, outros escriben e outros deambulan, e polas noites únense nunhas tendas ou noutras, e ás veces discuten de política.

Os ollos dos máis cativos dos refuxiados reflicten o silencio da cámara para a que posan e as súas miradas calcan o refulxir dunha esperanza que a inocencia non lles permite abandonar. Para eles, Markazi non é un museo de historia iemení, é só un lugar no medio de ningures onde os levaron os adultos. É un gran patio de recreo onde ata de noite semella alumear o sol e no que os xogos lembran ruídos de guerra e berros de fame e desesperanza.

A area e o tempo están tatuados por todas partes; mais alén diso tamén hai graffitis, como os dalgunhas carpas e caravanas nas que hai pintadas como “Non queremos comida, queremos saír de aquí dunha puta vez”, “Síntome como o incrible Hulk, teño o lombo roto, mais aínda podo andar” ou “Eu non son un terrorista”, letreiros que tratan de enviar unha mensaxe a un mundo que semella ter illada esta zona, que envía recados que ninguén recibe. Nas tatuaxes mestúranse regueiros de suor faltos de esperanza: o sol do eterno verán é como unha caixa de costura que lanza todas as súas agullas, que penetran os poros ata que chegan os meses de máis calor, cando o sol é un sable do que só é posible escudarse cubrindo todo o corpo, tapando a cara con toallas molladas e zarrapicando auga cada pouco.

Os arames que rodean o campamento de refuxiados permiten imaxinar as fotos das praias de augas cristalinas e areas limpas que esconden a calor abafante dun lugar onde non chove máis dunha vez ao ano, e agochan un pasado glorioso que comeza a ter competidores que reclaman un próspero futuro. Mais esas imaxes non deixan de ser visións nun oasis sen auga; unha fronteira máis ás esperanzas do pobo iemení exiliado e enmudecido que trata de sobrevivir nun mundo xordo, cegado polo poder.

Blogue persoal de opinión e creación