Pre-ocupacións palestinas

https://minerva.usc.es/xmlui/bitstream/handle/10347/8816/CC_200.pdf;jsessionid=419C9C4BC9D89AF9CB027095B112A16C?sequence=1

Os dereitos humanos. Unha ollada múltiple.

Pre-ocupacións palestinas, Moncho Iglesias Míguez (páx. 211-215)

Pre-ocupacións palestinas
Moncho IGLESIAS MÍGUEZ

En Terra Santa, o lugar onde se asentan xudeus e árabes en sitios con bandeiras ás
veces non recoñecidas, brandidas no nome de estados non sempre existentes para todos, a palabra conflito é sinónimo de tal santidade de terreo. Non hai moito, nunha das miñas clases de castelán, na que intento evitar a interferencia doutras linguas, foi evidente o significado de conflito co sentido de noso, de palestino. Naquela aula xurdiu a palabra “cadro”, que expliquei usando as palabras que xa coñecía o alumnado amais do sempre empregado apoio da linguaxe non verbal. Non foi difícil que entendesen que era algo que penduraba dunha parede, que reflectía imaxes como montañas ou praias e que tamén podía conter fotografías.
A palabra “parede” foi clave para comprender todo. Unha sola palabra serve
como comodín para entender calquera contexto que, dalgún xeito ou outro, remata no
mesmo punto. Daquela, a conclusión foi que do que estaba a falar era do muro de separación entre Palestina e Israel. Parede é sinónimo de muro, e muro de separación, de bloqueo, de distancia; dun bloqueo físico que tamén pecha as esperanzas menos corporais e que evita que a mente se expanda, imaxine e soñe. De aí que, igual que un cadro é algo que hai nalgunha parte do muro de separación, a Idade de Pedra, tan afastada para alguén que vive na Idade da Tecnoloxía, onde os únicos bloqueos veñen das redes virtuais onde as amizades se castigan unhas a outras desta maneira, é un sinónimo de Intifada.
Nunha das clases que antes comentaba, unha vez xurdiu unha alusión á “Idade de
Pedra”. Non foi necesaria explicación, pois todo o estudantado entendeu que facía referencia á Intifada, a Revolta das Pedras, que aínda seguía latente nas súas vidas. E é que, as palabras, en Terra Santa, teñen significados que traspasan a realidade dunha metáfora; de aí que un limón non sexa ácido, senón doce, e que teña as propiedades nostálxicas que noutras zonas teñen as cebolas. Na novela The Lemon Tree (O limoeiro), que percorre a historia da zona seguindo as pegadas que deixou un limoeiro nos propietarios que algunha vez tivo, Sandy Tolan amosa a importancia do limón para a poboación palestina, case como un cemiterio de momentos irrepetibles, tal e como confirma Bashir a Dalia, e que repite Ahmad, pai do primeiro, na casa onde uns foron expulsados e outros acollidos: «—Para nós, este limón é máis ca unha froita, Dalia —dixo Bashir lentamente.— É terra e historia. É a fiestra que abrimos para mirar a nosa historia.» (Tolan 2008: 243).
Os intentos por definir palabras usando os seus contrarios son habituais pero, como
se apuntou antes, no caso de Palestina e Israel as definicións só axudan a aumentar a confusión dunha realidade que ten significados diferentes nun só vocábulo. Así, o que para uns é un mártir, para outros é un guerrilleiro fanático; o que para uns é un militar, para outros é un terrorista; o que para uns é Xerusalén, cidade da paz, para outros é Al-Quds, cidade santa.
Dende dentro é difícil entender e logo explicar que é o conflito; con todo, é fácil apuntar
que non é unha guerra televisiva na que participan bos e malos e na que o espectador agarda a vitoria do bo. O conflito palestino-israelí actual ten raíces profundas que levan anos regándose e polo tanto crecendo fortes, nutrindo así as pólas do odio e da vinganza.
Un dos escritores máis coñecidos nas letras hebreas, Amos Oz, comentou, no curso
dunha conferencia ofrecida en Xaneiro de 2001, que tiña dúas novas sobre o conflito palestino-israeli: unha boa e outra mala. Case dez anos despois daquela charla, as novas de Amos Oz (2003: 42) seguen sendo actuais, igual que o intento de «os europeos con boas intencións,os esquerdistas europeos, os intelectuais europeos, [e] os liberais europeos» quesempre necesitan saber quen son os bos e quen son os malos da película. Esas novidades ás que se refería o escritor eran as seguintes: a boa, que non hai ningún malentendido esencial entre os xudeus israelís e os árabes palestinos; a mala, que os conflitos son reais, e non meros malentendidos.
A contenda entre israelís e palestinos é unha amálgama de loitas por acadar posicións,
prestixio, estabilidade, seguridade e incluso grazas divinas e perdón polos pecados.
Este choque de poderes pódese debuxar nun esquema labiríntico cuxa entrada principal estaríana xénese da historia escrita, da relixión herdada e da literatura de tradición oral. De tal xeito, son os arqueólogos e historiadores os que narran que, tras a aparición do primeiro homínido en África chegou a súa organización tribal, que tivo lugar en Oriente Próximo onde segundo as tradicións xudaica e islámica procrearon Eva e Adán, expulsados do Edén. E da súa descendencia saíron Abraham (ou Ibrahim) e Sarah, Isaac e Rebeca, e Xacob e Lea; todos eles enterrados en Hebrón, tamén coñecida como Vila dos Catro (Kiriat Arba) por estaren as catro parellas sepultadas no lugar.
É precisamente ese encontro de féretros o que provocou e provoca os máis graves
ataques entre xudeus e musulmáns. Os primeiros cinco mil anos de vida os hebronitas destacan como residentes dun importante centro comercial, un protagonismo que foi cedendo coa chegada do imperio británico e das primeiras migracións xudías, non dispostas a asimilarse coa poboación autóctona. Froito destes malestares, 67 xudeus morreron en enfrontamentos cos locais e acabaron por abandonar a comunidade a principios do século XX. Por esta razón, tras a guerra do 67 (a guerra dos «Seis Días»), un grupo de xudeus violou as leis do Estado de Israel, que prohibían a repoboación de Hebrón, e acabou asentándose na zona e construíndo o primeiro asentamento nas aforas da cidade: Kiriat Arba. Pouco a pouco novas masas de xudeus foron aprovisionándose do centro da cidade, convencendo ao goberno de Israel e ao seu exército da necesidade de protección.
A ocupación xudía comezou a ser realmente preocupante dende o Ramadán de
1994. Naquelas datas, Baruh Goldstein, un colono do asentamento de Kiriat Arba, entraba na mesquita de Ibrahim e disparaba á multitude alí congregada, matando 29 persoas e ferindo preto de 200. A raíz deste masacre o templo foi dividido, coa tumba dos patriarcas separando a sinagoga da mesquita.
Igual que a devoción á tumba dos patriarcas, a cidade de Hebrón está dividida. Nela
viven, separados por barreiras que impiden coñecer o veciño e que estrangulan as ansias de liberdade dos que choran ás súas beiras, dúas poboacións. É o que reclama o poeta palestino Tamim Barghouti (2008), finalista dun programa de televisión que procuraba o talento da lírica entre todos os poetas en lingua árabe:
E Xerusalén está detrás de nós agora,
e o ollo só a ve cun ollo á dereita.
As súas cores cambiaron baixo o sol, antes do ocaso
cando me sorprendín cun sorriso
que fixo o seu camiño cara a bágoa, e dixo:
—Ti que choras tras o muro… non es imbécil?
Estás tolo? Non chores, esquecéronnos
das páxinas do libro
E é que as ficcións non saben onde incluír os índices nos que numerar que en Hebrón,
hoxe en día, viven 40.000 palestinos, 500 colonos e ao redor de 5000 soldados. E os
ensaios ignoran que as doce tribos orixinarias se multiplicaron e, distantes entre elas en espazo e tempo, tratan de convivir no Israel do século XXI, no que, como describe Miguel Anxo Murado (2008: 47) en Fin de século en Palestina, confúndense e distínguense «o colono barbudo, armado co seu revólver; a rapaza-soldado de labios pintados; o xudeu marroquí, cargado de ouro […]; o ruso que pide esmola tocando a balalaika e se embebeda cunha botella de vodka, [ademais doutros].» Tal mestura só ten en común a relixión, vínculo cultural, político e social adscrito ao mesmo epígrafe. E se só un fío une os xudeus do século XXI israelí, doutra madeixa sae o parecido histórico entre o pobo xudeu e o pobo palestino.
Por unha parte, «os palestinos foron expulsados a patadas primeiro de Palestina e
logo de case todos os países árabes», apunta Amos Oz (2003: 44), e isto foi condicionando a súa forma de crer na «palestinidade.» Por outra banda, os xudeus foron expulsados a patadas primeiro de Palestina e logo de case todos os países, árabes ou non, e isto foi condicionando a súa forma de crer na israelidade; por estas razóns o estudo recente do historiador israelí Xlomo Sand (2008), Cando e como se inventou o pobo xudeu?, desvela que a devandita expulsión é un mito creado pola fe cristiá, convencida do castigo divino sobre os xudeus por rexeitaren os Evanxeos.
A historia máis afastada, lapidada por séculos de xestións e formigón, impide saber
con total veracidade que teorías son falsas e cales non. A historia máis próxima, debuxada en graffitis e carteis, si permite dar a coñecer cales foron os odios máis feroces durante os últimos séculos. O xa mencionado Amos Oz (2003: 44) lembra que «cando [seu] pai era neno en Polonia, as rúas de Europa estaban cubertas de pintadas como “Xudeus, a Palestina!” […] Cando [seu] pai volveu a Europa cincuenta anos despois, as paredes estaban cubertas de pintadas como “Xudeus, fóra de Palestina!”
A caducidade dos imperios foi a provocante de conflitos perennes como o palestino-israelí, construído sobre pedras derrubadas, entullos santificados que conceden o dereito a un carné de identidade de cuxa fraxilidade se queixa o poeta palestino Mahmud Darwix (1978: 64):
A patria verdadeira non é aquela coñecida ou demostrada. A terra que emerxe coma dunha ecuación química ou coma un instituto de teoría non é unha patria. A vosa insistente necesidade de demostrar a historia das pedras e a vosa habilidade para inventar probas non vos dá unha afiliación previa sobre aquel que coñece a chegada da choiva polo cheiro da pedra. Esa pedra, para vós, é un esforzo intelectual. Pois o seu dono é un tellado e unhas paredes.
Esas amálgamas de xentes, criticadas por Darwix, son os construídos coas palabras
de Balfour (Sykes 1973: 5), en 1917:
En Palestina nin propoñemos facer un tipo de consulta sobre os desexos dos habitantes actuais do país, malia que a Comisión Americana viñese preguntando quen son. Os catro grandes poderes están comprometidos co sionismo e cos sionistas, sexa correcto ou errado, bo ou malo, arraigado nunha tradición multisecular, en necesidades do momento presente e esperanzas de futuro, de moita maior importancia cós desexos e prexuízos dos 700.000 árabes que agora habitan esa terra ancestral.
Unha terra ancestral habitada por «bestas que camiñan a dúas patas,» como definiu
Begin, primeiro ministro israelí entre 1977 e 1983, os palestinos. Con todo, bestas que
chegan a confundirse, como anota o escritor árabe-israelí Said Kaxua (London: 2006) ao lembrar unha conferencia xunto ao escritor israelí Etgar Keret, en París, no ano 2006:
Antes do evento botei unha mirada a través da cortina e dixen: —Esta xente vaima dar,—comezou Keret. E di Said: —Non, son xudeus fascistas. Vanma dar a min— […] Entón subimos ao estrado e cada un de nós leu un conto e despois falamos sobre a nosa escrita e sobre as nosas nais. Cando chegou a quenda das preguntas […] os dous aguantamos a respiración, e dixo [unha muller]: —Levo aquí unha hora e non entendín quen de vós é o xudeu e quen o árabe.
En definitiva, as preocupacións sobre o conflito poden chegar a rematar se nos
convencemos e aplicamos a teoría formulada polo xa mencionado poeta Darwix (Kimerling: 2003, 416):
[Cando] o xudeu non se avergoñe de atopar a parte árabe dentro de el, e o árabe non se avergoñe ao declarar que está constituído por elementos xudeus. Especialmente ao falar de Eretz Israel en hebreo e Falestín en árabe. Son produto de todas as culturas que pasaron por esta terra –gregos, romanos, persas, xudeus e otománs […]. Cada cultura fortificouse, pasou e deixou algo. Son fillo de todos eses país, pero pertenzo a unha nai. Significa iso que miña nai é unha puta? A miña nai é esta terra que nos absorbeu a todos, foi testemuña e vítima.
E xa para rematar, cumpriría engadir que a arqueoloxía, a historia, a filoloxía, a
teoloxía ou calquera outra ciencia poderán promulgar receitas para intentar explicar motivos e causas, pero mentres as solucións non partan dos bibliógrafos dos índices e prólogos desas preocupacións, a xente, cando pasen por riba dela, seguirá a berrar. Isto é o que se fai cada 30 de marzo en Palestina lembrando os sucesos acaecidos en 1976, nos que as forzas de seguridade israelís mataron seis cidadáns árabes de Israel que se manifestaban en contra das expropiacións das terras. O poeta Tawfiq Zayyad recolle eses berros en forma de verso, advertíndolles aos israelís que os palestinos pincharán neles igual cás espiñas dunha rosa
(Jayyusi 1992: 485):
Cando pasaron por enriba dela
a moreira dixo:
—Fai o que queiras
pero lembra
que o meu dereito a ter froitos
nunca morrerá.

FONTES CONSULTADAS
BARGHOUTI, Tamim (2008): Dispoñible en: http://www.dailymotion.com/video/x4qxlj_al-barghoutijerusalem_politics
[consulta: 07.05.2009].
DARWISH, Mahmud (1978): Yawmiyat al-huzn al-adi. Beirut: Dar al-Awdah.
LONDON, Shoshana Sappir (2006): Dispoñible en http://www.hadassah.org/news/content/per_hadassah/archive/2006/06_oct/profile.asp
[consulta: 07.05.2009].
KIMERLING, Baruch & Joel S. MIGDAL (2003): The Palestinian People: A History. Cambridge: Harvard
University Press.
MURADO, Miguel Anxo (2008): Fin de século en Palestina. Vigo: Galaxia.
OZ, Amos (2003): Contra el fanatismo. Madrid: Siruela.
SAND, Xlomo (2008): Matai ve’ej humtza ha’am haiehudi? Tel Aviv: Resling.
SYKES, Chrisopher (1973): Crossroads to Israel, 1917-1948. Bloomington: Indiana University Press.
TOLAN, Sandy (2008): The Lemon Tree. Londres: Black Swan.

DAM (hip hop palestino), “Who you R” (con subtítulos en galego)

https://www.youtube.com/watch?v=lW39t89Soiw

https://www.youtube.com/watch?v=lW39t89Soiw

 

Son a solteira, a estéril e a divorciada

Son a “mellor vivir cun home ca estar soa”

Son quen frega e quen pasa o ferro, son todo, son nada

Mais dime: ti quen es?

Son a lercha das mulleres, a que non pode parir nenos, son forte, son cen homes

Son a honra, son a vergonza, son todo, son nada

Mais dime: ti quen es?

Teño a triloxía de Ahlam Mustaganmi

Podo citar a Nawal al-Saadawi

Podo enfrontarme ao xefe do clan

Así e todo son un feminista a vivir da comida da nai

Non son violento, nunca lle puxen un ollo azul

Mais, como noivo, prefíroa cos ollos azuis

Non estou no seu lugar para decidir, mais tentareino

Se estivese no teu lugar, provocaría e incitaría

Ou temos os mesmos dereitos os dous sexos

Ou comezamos cos crimes de honra masculinos

Abusamos dela en Exipto, esmagámola en Lod, traficamos con ela en América, violámola en India

E logo esperamos que críen nenos

Falamos de Superwoman ou falamos dun ser humano?

Ten razón, estou equivocado

Se se trata dos seus dereitos, o seu dereito é resistir

Son a solteira, a estéril e a divorciada

Son a “mellor vivir cun home ca estar soa”

Son quen frega e quen pasa o ferro, son todo, son nada

Mais dime: ti quen es?

Son a lercha das mulleres, a que non pode parir nenos, son forte, son cen homes

Son a honra, son a vergonza, son todo, son nada

Mais dime, ti quen es?

A primeira vez que lle zosquei á miña irmá

Os meus pais aplaudíronme e dixeron: “Un home é un home!”

Déronme folgos e ela, indefensa, quedou inmóbil fronte a Karate Kid

Da miña irmá a todas as mulleres do mundo

Quéroas a todas, mais non teño nada

Descargarei a miña ira sobre ti e despois mercareiche maquillaxe para véreste ben

Queres os teus dereitos? Vai cos teus pais

Entón marchou, pensando que habían protexela

O sangue nunca se converterá en auga

Mais os que a pariron, como os que me pariron

Aplaudíronme e trouxéronma de volta

Púxena nun ring de loita libre e comecei a bailar con ela

Son o seu compañeiro de vida, mais sobre todo son un criminal

Son a solteira, a estéril e a divorciada

Son a “mellor vivir cun home ca estar soa”

Son quen frega e quen pasa o ferro, son todo, son nada

Mais dime: ti quen es?

Son a lercha das mulleres, a que non pode parir nenos, son forte, son cen homes

Son a honra, son a vergonza, son todo, son nada

Mais dime: ti quen es?

Eu escribín os poemas

Eu construín os canóns

Eu poderíate odiar e non deixar que ninguén máis te queira

Estou a impedir que vaias ir á praia

Quero afrontar as tormentas só

Non topo terra segura

Fracasei. Necesítote

Son a solteira, a estéril e a divorciada

Son a “mellor vivir cun home ca estar soa”

Son quen frega e quen pasa o ferro, son todo, son nada

Mais dime: ti quen es?

Son a lercha das mulleres, a que non pode parir nenos, son forte, son cen homes

Son a honra, son a vergonza, son todo, son nada

Mais dime: ti quen es?

Día da lingua materna, Daca মাতৃভাষা দিবস, ঢাকা

… escribir en Palestina é cargar os poemas

e disparar versos con heroes de sete anos

é debuxar paisaxes dun ocaso de posta de explosivo

é cheirar o arume das pólas con ollos vendados e mans en cruz

é pincharse coas roseiras de arames que lindan con todo, menos cos xardíns

é despedirse das amizades por anacos

é coller a culata da vida e apuntar ao papel en branco

Desculpádeme, entón, polas pingas de palabras e os xogos de sangue

pero escribir en Palestina, imaxinar en Palestina, é sangrar

é tocar as patas do elefante peregrino, ese que chegou co hakawati

e quedou no cuarto escuro, exposto ás mans dos novos vates

a hélice dun avión de guerra, e era a orella

os restos dun templo dórico, e era a pata

o tonel do viño que os embebedou, e era o bandullo

a serpe que oía os sons do xamán, e era a trompa

… e non arriscaches, non soubeches; entón, era

a baioneta do fusil que se cravaba

anacos dun versículo húmido

Daquela, convénceme de que isto non é loitar

non é escribir

que as regras de xogo do combate están sobre o terreo

sobre o papel

e as mans e as linguas dos infestados de lepra política e represiva

crítica artística e literaria

son inventos para evitar golsar á mantenta

Con todo,

I have a dream!

Malia vivir as dificultades de onte, de hoxe e de mañá,

I have a dream!

Soño… algún día erguerémonos sen tropezar

Soño… algún día non nos xulgarán pola cor dos nosos rezos

Soño… algún día o Mar Morto revivirá os nosos pés

E os montes de Tur e el-Xeh en Galilea

o monte al-Kafza en Nazaret

o monte Guerzim en Nablus

o monte das Oliveiras en Xerusalén

o monte Éverest en Beit Iala

e incluso as montañas de deserto

e os montes de lixo e cascallo

e os cumes de adobe e humillación

deixarán voar as faíscas dos seus lumes

para escoitar o eco dos vales, das fontes, das oliveiras, das costas

e serán libres

 

এসক্রিবির এন প্যালেস্টিনা

( ফিলিস্তন নিয়ে লেখা)

ফিলিস্তিন নিয়ে লেখা মানেই

সাত বছর বয়সী বীরদের

নিয়ে লেখা কবিতা আর পঙক্তি মালা।

চোখ বাধা, হাঁত বাধা বিস্ফোরিত সূর্যাস্তের চিত্রায়ন

আর শাখা প্রশাখায় বারুদের গন্ধ নেয়া।

ছিন্ন ভিন্ন গোলাপ বাগানের কাঁটায়

ক্ষত বিক্ষত বন্ধুকে বিদায় জানানো।

পিছনে ফেলে আসা জীবনের সাদা/খালি কাগজে শব্দের রক্তক্ষয়ী খেলায় মেতে ওঠার জন্য ক্ষমা কর আমায়।

ফিলিস্তিন নিয়ে লেখা মানেই তো

ফিলিস্তিনকে রক্ত ঝরা অবস্থায় কল্পনা করা। আর কলপনা করা সেই হাতিটিকে যে এসেছিল হাকাওয়াতির সনে

যে লুকিয়েছিল অন্ধকারে

নিজেকে উন্মোচন করেছিল অন্ধ কবিদের কাছে।

এটা কি যুদ্ধ জাহাজের প্রপেলার ?

আসলে তা ছিল হাতিটির কান

এটা কি ডেরিক মন্দিরের কোন ভগ্ন পিলার? আসলে সেটা ছিল হাতিটির পা

এটা কি সেই মদের ব্যারেল যা তাদেরকে করেছিল উন্মাদ?

আসলে সেটা ছিল হাতিটির পেট।

এটা কি সেই সাপ, যে শুনেছিল শামানের ধ্বনি?

আসলে সেটা ছিল হাতিটির শুঁড়

এবং তুমি কোনো ঝুকি নেওনি

এমনকি তুমি জানতেও না।

তারপর এটা ছিল সেই রাইফেলের বেয়োনেট যে রক্তে ভেজা কবিতাখানিকে পেরেক এঁটে দিয়েছিল।

তাহলে এবার বুঝাও না আমায় যে লেখা লেখি মানেই জমিন নিয়ে যুদ্ধ যুদ্ধ খেলা নয়

কাগজের উপর কুষ্ঠরোগে আক্রান্ত রাজনীতি কিংবা শোষণের হস্ত আর জিহ্বা নিয়ে লেখা নয়।

যা হয়েছে গত, কিংবা অনাগত, কিংবা বহমান সবকিছুতেই আছে আমার একটি স্বপন। ।

আমি স্বপ্ন দেখি হোঁচট না খেয়ে উঠে দাঁড়াবার। আমি স্বপ্ন দেখি প্রার্থণার রঙে আর হবে কোন বাছ বিচার

আমি স্বপ্ন দেখি একদিন লোহিত সাগর ধুয়ে দিবে আমাদের পা আবার।

আর ভিজিয়ে দিবে গালিলিয়ার তুর আল শেহ-র পাহাড়

নাজারাতের বালাজা পাহাড়

নাবুলাসের গুয়েরজিম পাহাড়

বেতজ্বালার এভারেস্ট পাহাড়

এমনকি বাদ রইবে না মরুভূমির ময়লা আর নুড়ি পাথরের পাহাড়।

তাদের অগ্নিস্ফুলিঙ্গগুলোকে ছড়াবে চর্তুদিকে যাতে উপত্যকা, ঝরণা, সমুদ্র সৈকত শুনতে পায় প্রতিধ্বনি তার।

আর তারা লাভ করবে স্বাধীনতা।

 

 

Xerusalén, capital de Palestina

O recoñecemento de Xerusalén como capital de Israel por parte de Donald Trump rompe coas esperanzas que aínda se mantiñan de chegar a unha solución pacífica na zona, con dous estados mutuamente recoñecidos. A súa decisión non só repercute na isrealización de Xerusalén, senón tamén no seu continuo espallamento grazas a colonias illadas e ciscadas por Cisxordania, que, nalgúns casos, como o de Maale Adumin, abrazan os barrios periféricos da cidade, como xa antes o fixeran as veciñanzas de Pisgat Zeev ou Gilo, hoxe totalmente integradas na Xerusalén xudía.

O presidente estadounidense confirma así as súas promesas de cambio, como afirmou antes de ser electo: “Cando sexa presidente, o trato a Israel como cidadán de segunda clase ha rematar dende o primeiro día”. Así mesmo, chamou ao presidente Barack Obama “a peor cousa que lle puido pasar a Israel” e ao primeiro ministro israelí, Bibi Netaniahu, un vello coñecido co que traballaría man con man para levar a paz á zona, recoñecendo entón que trasladaría a embaixada estadounidense “á capital eterna do pobo xudeu, Xerusalén”.

O recoñecemento de Xerusalén como capital de Israel proba a alianza necesaria entre Israel e Estados Unidos coas forzas do poder que serven para manter ambos gobernos actuais. Por unha banda, xa en 1983, o Fondo Nacional Xudeu concedeu a Trump o premio Árbore da Vida pola súa implicación e dedicación co pobo xudeu, un aliado no seu terreo; pola outra, Netaniahu precisa o apoio deses xudeus que viven fóra de Israel, pois representan a metade da poboación, e coas súa doazóns mais as dos grupos cristiáns sionistas foi posible construír cidades enteiras e facer bosques no deserto.

As dúas beiras precisan votos do sionismo non ultraortodoxo, pois foi precisamente ese o que nos últimos meses máis se enfrontou ao goberno de Netaniahu polos seus plans de crear unha sociedade máis laica e máis aberta ao pensamento relixioso do xudaísmo liberal americano. Por iso, o discurso de Trump sobre a capitalidade de Xerusalén semella redactado en Israel, para satisfacer as necesidades das dúas partes: para construír unha sociedade laica que perde poboación no territorio, mais que a precisa como aliada, e para manter contenta a esa poboación xudía americana que apoia a Israel mais que vive fóra. E Xerusalén é o único que pode unir a todas as faccións.

O status de Xerusalén, al-Quds, é un dos piares fundamentais dos acordos de Oslo de 1993, nos que Palestina tampouco renunciou á creación dun estado nin ao regreso dos refuxiados. O primeiro semellaba o único con posibilidades reais de cumprirse, aínda que fose nunha cidade dividida; con todo, o apoio de Trump a unha cidade só xudía apunta ao contrario. E é que Xerusalén é o núcleo central do conflito, xa que é o bastión principal para o nacionalismo palestino e sionista, cunha presenza relixiosa que reclaman cristiáns, musulmáns e xudeus, e que adoita mesturarse, e así, moitas das veces a fe é política e viceversa.

Os líderes sionistas apuráronse a congratular a Trump pola súa decisión, á vez que a condenaron os palestinos, que chegaron a pedir unha nova intifada. Do lado israelí xustifícanse entendendo que Xerusalén é a eterna capital do estado xudeu, como afirman as Escrituras Sagradas; porén, esquecen os mil anos de mandato otomán que rematou en 1917 coa promesa británica de construír unha patria xudía en Palestina. É a cultura e o xeito de vivir dese último milenio o que herdou a actual al-Quds, unha cidade que na partición de 1947 quedou baixo unha tutela internacional que só permitiu a repartición da cidade entre israelís e palestinos unha vez se puxese fin ao conflito. Deste xeito, a decisión de Trump súmase ás ilegalidades israelís de anexión de territorio e ao aumento das tensións.

Xerusalén volve unificar a palestinos por un lado e a sionistas polo outro. As decisións xa asinadas poden volver facer da cidade un campo de batalla, nun conflito ramificado por todo o territorio e trazado dende fóra. O laicismo sionista pretende gañar a loita cun xesto inofensivo como é a sinatura dunha decisión que servirá de escusa para radicalizar as posicións, e así, esa radicalización de posturas servirá despois para escudarse na idea de protexer e defender un territorio sempre vendido a escritos doutros.