número 22

acabo de decidir que esta noite irei mercar lagartos para trenzalos con raios de lúa. alugarei algún recuncho nunha desas estacións de trens baleiras e falarei para min mesma das mellores rifas coas que gañar unha partida de parchís. se non chego a tempo ou non me ven, entón descomporei os poemas e veremos quen os le. entre os carrís do código de barras que me tatuou nos brazos, herdaredes as claves da miña composición, violación de balbucires erguida na menstruación das manchas dunha maleta que nunca puiden desfacer, aínda nunca aluguei os sentimentos. con todo; cando marche, cando eructe a última caricia, bufarei bulirei cuspirei zarrapicarei zorregarei escornarei contra o vento no meu camiñar engurrado fuxindo dos rezos que nunca souben plaxiar nas oracións sen mapas nin compás encol das liñas da palma da man dereita. esa man asasina do solpor das miñas bágoas, ouriños de silencio cabalgando por entre os cadaleitos dun xemido rabuñando o orgasmo de rosarios en cápsula de bágoa de diferentes nacións. esa man holograma do onanismo do salitre apenas virxe enferruxando a lívido das follas secas sempre amarelas. masturbarei o ceo se é preciso e consumirei as soletas levantando as baldosas da estación facendo que forniquen unhas coas outras, ouleando coa penetración hipócrita do meu calzado. losquearei os calcañares para agradecer as cifras do billete de saída, zurcindo o espazo coa suor das cremas e ungüentos para cicatrizar; para cicatrizar as esporas dos exércitos no horizonte: armada de incólumes réptiles, indestrutibles térmites, metódicas formigas, crueis mosquitos, toda unha flota, unha mariña, un vagalume de ollos enfurecidos alimentando a salvia dunha rosa hoxe, dun caravel onte, dunha orquídea antonte, dunha ortiga un día atrás; un penedo a flor murcha dun arame enferruxado un código de barras tatuado nas miñas varices unha parede como sostén un puño como braga un cinto como amante un gargallo como bico como agarimo como piropo. e os ábacos serán a identidade da compra, os que definan as saias que han viaxar comigo e decidan dos solpores que hei frustrar cos ollos pechados, doídos de todo pecado, penitentes de fame consagrados á eucaristía do silencio frugal que habitará, dende que esta noite asoballen fiestras balcóns e peitorís as sombras da luz artificial tan invisible como Lilith cuberta de pétalos de cerdeira chorando folerpas de neve bañada en viño, protagonista dunha novela de encontros relixiosos e misticismos de bufete, co meu hálito pendurado e peneirado antes de que exerza a súa influencia sobre o que sei deletrear. por iso, nese intre apuntarei o arrecendo daquelas balas entre as impresións dactilares que me han tomar as teas que resgarei a partir de hoxe, persignando as leccións de ovíparas despedidas con sufraxios de uniforme e escapulario. reinsireime, preñareime de min mesma e parireime nunha resolución de ecuacións infinitas resoltas en filas de empregos por cubrir cos opositores brandindo as súas identidades ciceladas con laca de unllas e cecimbre para o alento humedecido polas esquinas dos pantalóns ben axustados. persuadida até o de agora, amazona domadora de tixolas tesoiras flocos de combinación braseiros toallas sobremesas sen xarope garfos mancos mantelearías sen debuxos fregonas de espátula condimentos e mesas de noite sen ganchos, este solpor cabalgarei sempre sobre as ferraduras do sur, sempre máis frío máis, chimpando as nubes axeonlladas ante min. e en canto abran as primeiras estafetas de correos enviarei as cartas que me culpan de maquillar os ollos con khol natural os brazos con calcomanías das que regalan con calquera compra as pernas con pantis de fantasías que só a min marabillan beizos con pedras de azucre aínda por abrir. e cos sobres que estorben reciclarei os remites para comezar a miña colección de insectos –emisaria do ding-dong que será a cruzada pola rendición dos sables ante tortas nupciais que sempre me fixeron golsar, mais despois de larpeiras bacanais escondéndome da comuñón dos meus corpos das miñas almas dos meus pensamentos das miñas angustias dos meus infames medos das miñas dores de corda vocal dos meus masacrados asubíos que pediron cita para unha pedicura de arquipélagos de leis toránicas covardes coa colmea que tamén hoxe, tomadas as decisións, alugarei as bágoas as humillacións os hematomas as interxeccións cun cheque en forma de aloumiño labazada cariño desafío. e venderei a epiderme que deixen virxe os vermes, inconsciente das sales que alimentaron os nosos xeranios, que tampouco foros meus, nunca.

 

(publicado en Dorna: expresión poética galega, Nº. 34, 2010 , páx. 76-77)

Ha-buelita (galego/ castellano)

“Ha-buelita”

Engurrada como vitamina para o páncreas

anoréxica como un pómulo sen cafeína

e enloitada como as borras que alimentan os xeranios

es un cuarto grande e luminoso

unha estancia con vistas e camas de colchón

un espazo aberto ás febres sen límite de ortografía

onde as bágoas en ademán de lagaña

obrigan o insomnio a unha academia de oleiros

unha academia da que herdaremos os últimos guindastres

cos que lamber o derradeiro grolo de esencia de meixela

Como un eido estercado e sementado

límite das paredes de lareira sen tendais

ti

ha-buelita

co teu colchón de palla

coa túa Enciclopedia intuitiva sintética e práctica sen puntadas

con bágoas zarrapicadas de sacho e angazo

con alzhéimer como herdanza sen testemuñas

con cubas cheas de ferventes agarimos

con pregues na saia de pata de galo

con fame dun berce a carón da seara

onde palpaches a última necrolóxica do pobo

onde sorbiches o arrecendo do cruceiro en tubo

onde erguiches os brazos da penúltima muiñeira

Aí, na fronteira entre xarope e cápsula

lanzada a rebolos por entre monte e mar

incubada en envoltorios de sugus de ananás

escaiolada coa clorofila do silencio

onde as tiritas non souberon coidar do tempo

ti

ha-buelita

un cuarto inmenso, inmenso

tan grande, tan grande, como unha habitación

como unha avoa parturiente de netos

unha avoa que aleita cos dedos

unha avoa que agarima cos silencios

unha avoa que mima coas palabras

unha avoa sen incesto e con pais e fillos

unha avoa de empanada de atún

de patacas con xudías

de sobremesas de marmelo

unha avoa de nome ha-buelita, Teresa, abuelita

Ti

ha-buelita

Aí, tarabela cociñando partituras con zocos

asubiando coas palmas da man adobos

como menciña contra as silvas do Barroquedo

ese palacio recuberto de palleiros de carballo

resgardado do vento por unha parte

fío de luz do brillar da primeira muiñada pola outra

Ti

ha-buelita

exemplo e sentenza dos cantares de aldraba

de romarías de hisopo e patena

de vendimares nos ollos dos outros

as pebidas auscultadas nos carozos dos días

Ti

ha-buelita

moral de fábulas cos gumes máis afiados

nas quendas das fiolleiras da cociña de ferro

namorada no bulir dun mandil por remendar

e xa daquela emigrada a adulta

cun  pasaporte de menstruación autista

un visado caducable para compresas

unha identidade gorentosa de vermes

un carné de partido sen bandeiras nin abecedarios

un permiso de filla a nai-avoa-irmá-mamá

Ti

ha-buelita

abrazada ó exilio

preludio de tantas procesións, formigas e acaroados

de madeira de cadaleito

silenciosa nos ronquidos

raíña maga dunha Montañesa de caramelos sen glute

dende o Calvario ata Xendive

dende os zapatos de cordón

umbilical cun pus amarelo reo

de angazo azoutando os mastros do soro

ti

abuelita

 

“Ha-buelita”

Arrugada como vitamina para el páncreas

anoréxica como un pómulo sin cafeína

y enlutada como los posos que alimentan los geranios

eres un cuarto grande y luminoso

una estancia con vistas y camas de colchón

un espacio abierto a las fiebres sin límite de ortografía

donde las lágrimas en ademán de lagaña

obligan al insomnio a una academia de alfareros

una academia de la que heredaremos las últimas grúas

con las que lamer el último chupito de esencia de mejilla

Como un terreno abonado e sementado

límite de las paredes de lareira[1] sin tendales

ha-buelita

con tu colchón de paja

con tu Enciclopedia intuitiva sintética y práctica sin puntadas

con lágrimas salpicadas de azada y rastrillo

con alzhéimer como heredanza sin testigos

con cubas llenas de hirvientes caricias

con pliegos en la falda de pata de gallo

con hambre de una cuna al lado del campo

donde palpaste la última esquela del pueblo

donde sorbiste el olor del cruceiro en tubo

donde levantaste los brazos de la penúltima muñeira

Ahí, en la frontera entre jarabe y cápsula

rebozada por entre monte y mar

incubada en envoltorios de sugus de piña

escayolada con la clorofila del silencio

donde las tiritas no supieron coidar del tempo

ha-buelita

un cuarto inmenso, inmenso

tan grande, tan grande, como una habitación

como una abuela parturiente de nietos

una abuela que amamanta con los dedos

una abuela que acaricia con los silencios

una abuela que mima con las palabras

una abuela sin incesto y con padres e hijos

una abuela de empanada de atún

de patatas con judías

de sobremesas de membrillo

una abuela de nombre ha-buelita, Teresa, abuelita

ha-buelita

Ahí, tarabilla cocinando partituras con zuecos

silbando con las palmas de la mano adobes

como medicina contra los escaramujos del Barroquedo

ese palacio recubierto de pajares de roble

resguardado del viento por una parte

hilo de luz del brillar de la primera muiñada[2] por la otra

ha-buelita

ejemplo y sentencia de los cantares de aldaba

de romerías de hisope y patena

de vendimiares en los ojos de los otros

las pepitas auscultadas en los carozos de los días

ha-buelita

moraleja de fábulas con los filos más afilados

en los turnos de las filloeras de la cocina de hierro

enamorada en la rapidez de un mandil por remendar

y ya entonces emigrada a adulta

con un  pasaporte de menstruación autista

un visado caducable para compresas

una identidad apetitosa de gusanos

un carné de partido sin banderas ni abecedarios

un permiso de hija a madre-abuela-hermana-mamá

ha-buelita

abrazada al exilio

preludio de tantas procesiones, hormigas y adosados

de madera de ataúd

silenciosa en los ronquidos

reina maga de una Montañesa de caramelos sin gluten

desde el Calvario hasta Xendive

desde los zapatos de cordón

umbilical con un pus amarillo reo

de anzuelo azotando los mástiles del suero

abuelita


[1] Cocina tradicional gallega destinada a la lumbre

[2] Fiesta que se hacía en los molinos mientras se esperaba el turno para moler

 

Veña paxariño, conta

 

Sharif Kanaana é, en palabras de Ghaleb Jaber, un irmán cun apelido moi palestino, Cananea, a poboación máis antiga do lugar. No seu apelido leva o nome da súa terra igual ca el, Ghaleb Jaber, o leva no sangue. Amais do amor pola súa terra, ambos coinciden no feito de emigraren a Estados Unidos e casar, e no caso de Sharif Kanaana, retornar a Palestina para reafirmar o seu valor de analista, conferenciante, creativo, investigador e, por riba de todo, un dedicado a Palestina, a onde regresou despois de 15 anos para ser reitor da Universidade An-Najah e logo director do departamento de Antropoloxía da Universidade de Bir-Zeit.

Con 12 anos, Sharif Kanaana viviu a declaración do estado de Israel, que obrigou ao exilio a moitos dos seus compatriotas, e con ela colleu valor e coraxe dabondo para traballar sobre o tema en libros como Aínda de vacacións!, o desaloxo dos palestinos en 1948 ou na colección de contos de tradición oral Conta paxariño conta, que vén de publicarse en castelán. Na coletánea, traducida por Pilar Salamanca, o propio Kanaana expresa o interese deste ben, Patrimonio Cultural Inmaterial da Humanidade: “O tesouro máis valioso que os palestinos expulsados dos seus fogares en 1948 puideron levar consigo ao desterro foi a chave das súas casas Esta chave non é só un obxecto físico, é, tamén, un poderoso símbolo de preservación e defensa da memoria colectiva palestina, posto que é na casa onde tradicionalmente teñen lugar todos os ritos familiares. A familia palestina nunca foi unha unidade illada, ao contrario, sempre formou parte dunha comunidade máis grande que acollía a outras familias emparentadas ou non con ela. A aldea proporcionaba un sentido á identidade dos palestinos. Todos os contos aquí recollidos proceden desas aldeas e representan as chaves da nosa memoria colectiva, confirman a nosa identidade cultural e a nosa continuidade como pobo, e seguirán vivos mentres nós non esquezamos quen somos.”

O seu traballo conta a historia e é historia. Unha historia que non conta dos roubos de libros que desapareceron coa invasión do terreo físico e cultural. Libros como os que, en febreiro de 1949, foron declarados PA (Propiedade Abandonada) e desapareceron. Libros, porén, que si se cantan nos contos que recolle Kanaana e que lle deron o Premio Palestina, da man do presidente Yasser Arafat, en 1999; un recoñecemento ao seu labor a prol do folclore mundial e do palestino en particular.

Entre as narracións orais, Sharif Kanaana recolleu chistes e anécdotas graciosas, e na película Bromas á parte, de Vanessa Rousselot repasa algunhas desas anotacións que leva anos recollendo. Así, na presentación de Conta paxariño conta, en Santiago de Compostela, Ghaleb Jaber lembrou un dos chistes que se contan no film: «Hai un palestino vello, cun só fillo, detido no cárcere israelí. Este mozo está condenado a 28 anos. O vello, non está afeito a labrar; todo o mundo lle dicía cando arar e cando facer o traballo. O pai, que non sabía facer nada, escribiu ao fillo e díxolle que non sabía que facer porque a nai facíao todo. Chegou a carta e o rapaz escribiu: “Non toques a horta. Teño cousas alí agochadas”. A censura abre as cartas e á media hora apareceron tanques ao redor da casa e moveron todo e marcharon. Entón escribiu ao fillo dicíndolle: “Apareceron os soldados e moveron Roma con Santiago, agora que fago?” O neno respondeu: “Agora podes plantar as patacas”.»

A tradición oral segue viva en Palestina, que continúa a moverse e a cantar. O conflito do seu pobo soubo adaptarse á historia e contala, ás veces, censurando a realidade, máis plasmándoa por medio de chistes e metáforas.  Sharif Kanaana é un baluarte do folclore e un contador que canta para que Palestina siga oíndose e sexa escoitada, con humor tamén.