Gaza desaparecida

IMG_8459

Gaza son praias con ondas de area quente onde os contos comezan cun érase unha vez de biografías que falan de primeiras despedidas, de primeiros balazos e de primeiras detencións. Son historias recitadas en diarios nos que se mesturan diálogos entre leóns e hienas con anécdotas de libros de crimes dun neno, Tajtaj, que observaba os criminais para despois contárllelo á policía. Son os relatos que vive Omar na procura dun pai ausente e que trata de recompoñer para topar a súa propia historia como se fose un investigador.

«Teño que marchar, cariño, acaban de alcanzar a casa e non hai liña.» Así comeza a historia de Vanished, Desaparecido, que conta Omar ao deixar Londres e regresar a Palestina coa esperanza de arranxar o quebracabezas que compón a súa vida: dende a desaparición do pai, en 1981, até o ano en que nace o seu fillo, en 2011. Ahmed Masoud, o autor da novela, ficciona unha viaxe que serve para describir tres décadas de vida en Palestina, presentando Gaza en 2014 e amosando a Faixa a través da mirada dun neno que vive dúas Intifadas, que aprende dos acordos de Oslo e das divisións entre Fatah e Hamás, mentres xoga, sen esquecer que é palestino. Porque xogar en Palestina é aprenderlle os trucos á vida, tendo presente que ambos, os xogos e a vida, son tan reais como as fábulas e que a moral da historia adoita chegar tarde, cando aprender xa só é un epitafio.

No día a día, as nais palestinas non teñen que repetirlle aos nenos nada sobre falar con descoñecidos ou aceptarlles algo. Cansan de advertirlles que non lancen pedras contra os soldados israelís, «un gran deporte que non ía abandonar tan facilmente,» un gran acto patriótico: caer ferido. Con doce anos, Omar decide saber a verdade da misteriosa desaparición do seu pai, Mustafa Ouda,e no camiño descobre o seu país a medida que se acha a si mesmo. Como bo investigador, ten que achegarse á noticia e loitar por ela, aprendendo o valor da soidade, da amizade, do amor e do sufrimento: «aínda moito peor cá dor na perna fora o feito de que non se lle permitira a ninguén visitalo no hospital durante os tres primeiros días.»

Amais dos contactos cos soldados e dos paseos nos areais, as crianzas de Gaza tamén namoran. E o amor, co medo que provoca, fai pensar que aínda hai que terlle máis medo a Deus có exército israelí. E non só o medo á carne, senón tamén ao amor que xorde dela e que vén de lonxe, como no caso do primeiro amor de Omar, está presente na historia; pois de quen primeiro namora é dunha moza, desa da que tanto dubidan os locais: unha turista política, abandeirada dos neo-orientalistas.

Unha vez te fan desaparecer de quen en realidade es, dos teus sentimentos, non hai volta atrás. A vida convértese nun vórtice de verdades, silencios e mentiras que tratan de convivir para montar unha biografía non exenta de bágoas. Co destello da dor sempre presente, a historia parece esquecer que en Palestina crece xente que berra cousas como que nós, en Palestina, ensinamos vida, e que nós, aprendemos vida tamén, e entre leccións, vivimos, lemos, escribimos, rimos e tamén choramos.

Hai bágoas zarrapicadas polas imaxes que se venden de Gaza, mais tamén as hai que son verdadeiras, as bágoas, e outras que nacen da verdade das historias narradas en novelas boas de verdade como esta de Ahmed Masoud, que desaparece de entre as bágoas da emoción, da palabra ben fotografada e da imaxe ben escrita.