Anisa, refuxiada iemení

Anisa ten 25 anos e é de Aden, onde cursou dous anos da licenciatura en inglés, estudos que tivo que abandonar por mor da guerra. O conflito en Iemen fixo que fuxise do seu país e que pasase de ser estudante a ser mestra e de ser filla a ser nai, porque agora Anisa dá clases de inglés no campamento de refuxiados de Markazi, en Djibuti, e coida dos tres irmáns pequenos como se fose a nai.

Lembra que un día, mentres estaba no zoco con dous irmáns, tivo problemas para regresar a casa. Cando quixeron volver, non había coches nin autobuses e comezaron a escoitar disparos e xente que dicía que entrabas os hutis e que comezaba a guerra. Entón conseguiron un taxi e seguiron outro camiño para chegar a casa xa pasadas as 10 da noite. Á mañá seguinte non puido ir á universidade e á outra intentouno, mais o autobús tivo que parar no medio do camiño, polos disparos, e dende aquela xa non volveu. Tras ese incidente anunciouse que despois das 5 da tarde non se podía saír da casa e cos días fóronse reducindo as horas ata chegar ao límite, o mes de abril. Durante ese mes apenas ninguén saía da casa e devagar foron faltando víveres, electricidade e auga.

No barrio só quedaba unha tenda e a situación levounos a mudarse cara a outra parte de Aden. Montaron no único autobús que chegaba ata esa zona e que, malia ser moi caro, era a única oportunidade de afastarse da guerra e de vivir con certa tranquilidade; alí, no porto, quedaron ata o 27 de abril de hai dous anos. Dende alí decidiron pagar por saír de Iemen nun barco grande que os levou ata o porto de Djibuti, onde estiveron unhas dúas semanas sen se poder mover do lugar. E é que estaba prohibido; só podían saír en ambulancia e só nun traxecto de ida e volta para ir ao hospital.

No mes de xuño chegaron ao campo de refuxiados de Markazi. Pensaban que os trasladaban a unha aldea, mais chegaron ao medio dun areal inmenso onde non había baños nin cociñas; só mandas de monos que arrodeaban as pequenas tendas de campaña que amodo foron converténdose en casas. E mentres construían un lar temporal, escoitaron que a luz volvera a Aden, e que os hutis marcharan cara ao norte do país, mais que agora había outros grupos na cidade.

Dous anos despois, Anisa segue a pensar na súa casa en Iemen e continúa a ver a súa tenda de campaña en Markazi como algo temporal no que xa hai colchóns acomodados para recibir visitas, luces para poder estudar e ler durante as horas que hai electricidade e pequenas comodidades que aumentan ao mesmo ritmo co que crece a distancia co seu verdadeiro lar. Recoñece que creceu moito durante estes dous anos en Markazi, onde se converteu en nai de familia. Con todo, pensa que aínda pode crecer máis e axudar non só á familia e aos refuxiados, como fai coas clases de inglés que imparte, senón tamén a levantar o seu país. Por iso quere seguir os seus estudos. Non pensa en casar, como fan moitas outras persoas do rural iemení, que aínda manteñen a idea de casar cedo. Anisa quere ir a algún país onde poida continuar os seus estudos para logo regresar a Iemen e conseguir que volva ser “Il-Iemen il-said”, “O Iemen feliz”, que agora non é.

Samir, refuxiado iemení

Samir, refuxiado iemení


Samir Abdul Aziz Abdu Sittar ten 60 anos e é de Aden, no sur de Iemen. Ata hai dous anos viviu alí coa súa muller, unha filla e catro fillos. En Aden traballaba na sala de raios X dun hospital, e debuxaba, a única actividade que facía no país do que fuxiu e que segue a facer no campo de refuxiados de Markazi, na veciña Yibuti.

Samir refírese a Iemen en pasado e non fala do seu propio futuro, só dese non tan afastado tempo feliz, nun país ao que quere volver. Alí quedaron dúas das súas fillas, casadas, e de alí marchou a Alemaña a súa esposa, a un país ao que el non quere viaxar. Considera que xa fixo a súa vida, que está contento co que foron estes 60 anos; así e todo, non se conforma co futuro que lle espera aos máis pequenos. Por iso entende que a familia queira viaxar a un país que os acolla, como Alemaña, onde poden estudar e facer realidade os seus soños de futuro. Con todo, defende esa viaxe como unha etapa, un trampolín para regresar a Iemen e axudar a reconstruír un país en paz; un país ao que devece por volver. Porque para el Alemaña non aporta nada; alí só podería recibir cartos, mais xamais se afaría a un estilo de vida moi distinto ao de Iemen, onde cre que poderá volver vivir comodamente e en paz.

En Markazi, Samir leva unha vida rutineira: érguese, reza, volve á tenda de campaña (a jaima), almorza, dorme, érguese… Sempre o mesmo. A monotonía do campo de refuxiados supérase cos paseos entre a area, coas saídas dos venres á praia, con conversas moitas veces repetitivas, con visitas moi esporádicas e con imaxinación.

A jaima de Samir é un imaxinativo museo pictórico sobre a historia de Iemen. As paredes de tea e os andeis improvisados están adornados con debuxos do lar dos iemenís, sexa o país, sexa o campo de refuxiados: as rúas, o colexio, a casa… unha vida cotiá que reflicte unha realidade grazas ás fotografías pintadas que Samir leva na memoria e nas follas que colorea, para así poder amosar que Iemen é o país do que saíu, un lugar onde a morte se apoderou de todo, mais que non lles pertence, nin por tradición nin por devoción nin por ningún outro motivo.

Alaa, refuxiado iemení

Alaa Abdulkader Saleh ten 30 anos e é de Sanaa, Iemen. De alí pasou ao sur do país, a Adén, a cidade orixinaria da familia, onde sufriu as consecuencias da guerra e das imposicións do norte sobre o sur. Foi por mor desas diferenzas que o sur demandou separarse do norte e volver ser un país independente rexido por unhas leis máis achegadas ao seu pasado máis próximo: con total liberdade de pensamento. Nese sur do Imen, Alaa estudou Informática e comezou a soñar con traballos relacionados cos seus estudos, como cando abriu un café; con todo, a guerra provocou que tivese que fuxir.

A primeira vez que sentiu a presenza da guerra foi cando os houthis do norte entraron en Adén e comezaron a disparar. Entón pensou que debía facer algo, mais a única solución que topou foi máis violencia por parte dos grupos de resistencia e decidiu saír de alí coa familia. Foron onda unha tía que vivía nunha zona tranquila, Kalua, mais aos quince días os houthis ocuparon esa área tamén, polo que marcharon cara ao porto da cidade, a Taoahi, onde agardaron seis días por un barco que os sacase do país. Non houbo elección; o único sitio onde podían entrar era Yibuti.

Quedaron catro días no peirao de Yibuti capital: como prisioneiros encerrados nun cárcere ao aire libre, entre barrotes de mar e area. Despois diso mandáronos ao medio do deserto, a Obock. Alí, Alaa mais unha irmá e un irmán enfermaron, con febres altas que os achegaron á morte. Entón decidiron volver á capital, a Yibuti, para conseguir medicación e volver ao campo de refuxiados de Markazi, en Obock. Con todo, a familia regresa con frecuencia á capital do pais, pois un dos irmáns non foi quen de superar as feridas psicolóxicas da guerra, e de toda a situación que segue a vivir, e tratou de suicidarse varias veces.

Malia a situación actual, nun deserto onde as temperaturas superan os 50ºC en xullo, Alaa resiste cun sorriso esperanzador. Non deixa de facer exercicio para estar en boa forma física e manter a mente ocupada. Di que ten moito tempo libre e necesita ocupalo e pensar que hai futuro, como escribe coas súas propias palabras:

“Se perdiches o lugar onde sementaches, a choiva amosarache onde está a semente. Por iso, sementa paz onde queira que esteas baixo o ceo, pois non sabes onde nin cando has colleitar. Planta paz aínda que non sexa no lugar exacto porque nunca o perderás. Repartir alegría é unha marabilla e talvez recollas parte desa ledicia nesta ou na seguinte vida. Non lle roubes a felicidade a ninguén nin lle rompas o corazón, pois a vida é demasiado curta como para facer cousas así. Os bos actos permanecen mesmo se marcha quen os fai”.

Alaa non quere seguir no campo de refuxiados máis tempo. Continúa a pensar no futuro e a soñalo, mais cada vez ve máis afastados os seus soños e máis próxima unha dura realidade, que semella oculta para o mundo e só visible para eles. Por iso trata de visualizar o que é a vida no verán dun refuxiado, un desprazado iemení neste de 2017, no medio dun deserto onde o sol só desaparece cando hai tormentas de area.

Markazi, campo de refuxiados

Markazi é o nome do campo de refuxiados iemenís de Obock, Djibuti. Dos preto de 40.000 iemenís que entraron en Djibuti, fuxindo das guerras de Iemen, uns 2000 viven neste campamento. As diferenzas que entre eles había en Iemen non existen agora no campamento, onde todos teñen en común a escapada e a esperanza de que alguén lles tope unha saída á situación que viven, baixo tendas de campaña, en casas improvisadas feitas para aguantar un pouco tempo que, con todo, xa supera os dous anos; así e todo, aínda lonxe dos 25 anos que leva o campamento de refuxiados somalís de Holl Holl, onde a temporalidade deixou de ser tal para algúns.

A maioría dos refuxiados que viven en Markazi proveñen do sur de Iemen: de Aden, de Moka e de Taiz. Nas súas costas os enfrontamentos e os ataques individuais seguen a ser comúns e diso foi do que escaparon. Dende alí tomaron barcos para cruzar o Golfo de Aden e chegar ata Djibuti, onde foron asentándose devagar na desértica Obock. A maioría chegaron co pouco que lles collía nas mans, en barcas ou en pesqueiros atestados de xente que fixeron a ruta inversa á que, dende hai séculos, fan os inmigrantes africanos que buscan no Golfo Pérsico o seu porvir.

A Markazi chegaron feridos de guerra e traumatizados, que empeoran coa desesperanza. Aínda que a maior parte deles trata de buscar unha ocupación entre as tendas de campaña, a calor do día dificulta calquera movemento, e o tempo, que parece afastarse, vai contra as súas esperanzas. Os  pequenos estudan no colexio, seguindo o currículo iemení, e polas tardes teñen actividades que os manteñen ocupados, como son contar, con debuxos, o que senten. E así, na exposición das súas pinturas, poden verse avións sobrevoando cidades, coches que semellan fuxir, corazóns namorados, familias en randeeiras ou fridas kahlos con transfusións de sentimentos que doen. Os adultos danlles clases, e entre eles, uns pintan, outros escriben e outros deambulan, e polas noites únense nunhas tendas ou noutras, e ás veces discuten de política.

Os ollos dos máis cativos dos refuxiados reflicten o silencio da cámara para a que posan e as súas miradas calcan o refulxir dunha esperanza que a inocencia non lles permite abandonar. Para eles, Markazi non é un museo de historia iemení, é só un lugar no medio de ningures onde os levaron os adultos. É un gran patio de recreo onde ata de noite semella alumear o sol e no que os xogos lembran ruídos de guerra e berros de fame e desesperanza.

A area e o tempo están tatuados por todas partes; mais alén diso tamén hai graffitis, como os dalgunhas carpas e caravanas nas que hai pintadas como “Non queremos comida, queremos saír de aquí dunha puta vez”, “Síntome como o incrible Hulk, teño o lombo roto, mais aínda podo andar” ou “Eu non son un terrorista”, letreiros que tratan de enviar unha mensaxe a un mundo que semella ter illada esta zona, que envía recados que ninguén recibe. Nas tatuaxes mestúranse regueiros de suor faltos de esperanza: o sol do eterno verán é como unha caixa de costura que lanza todas as súas agullas, que penetran os poros ata que chegan os meses de máis calor, cando o sol é un sable do que só é posible escudarse cubrindo todo o corpo, tapando a cara con toallas molladas e zarrapicando auga cada pouco.

Os arames que rodean o campamento de refuxiados permiten imaxinar as fotos das praias de augas cristalinas e areas limpas que esconden a calor abafante dun lugar onde non chove máis dunha vez ao ano, e agochan un pasado glorioso que comeza a ter competidores que reclaman un próspero futuro. Mais esas imaxes non deixan de ser visións nun oasis sen auga; unha fronteira máis ás esperanzas do pobo iemení exiliado e enmudecido que trata de sobrevivir nun mundo xordo, cegado polo poder.

Nagorno Karabaj: 25 años de independencia

Nagorno Karabaj:

25 años de independencia

 Moncho Iglesias Míguez,

para TunSol

 

La República de Nagorno Karabaj, cuyo nombre combina turco y persa (kara: jardín, baj: negro), con ruso (nagorno: montaña), es incluso desconocida en su propio lugar, donde se la conoce como Artsaj, el nombre originario en armenio. Esta república inexistente en los mapas, es un arcano atrapado entre Armenia y Azerbaiyán, en un territorio montuoso independiente e invisible más alá de sus cordilleras.

Nagorno Karabaj es un montañoso jardín negro, reconocido internacionalmente como parte de Azerbaiyán, pero dirigido por su propio gobierno, solo aceptado por otros estados que mantienen ese mismo estatus: Abasia, Osetia del Sur y Transnistria. A pesar de estar dentro de territorio azerbaiyano, Armenia controla la única frontera accesible, además de brindarle apoyo financiero y militar desde la guerra que hubo de 1988 a 1994, una guerra en la que las bombas sembradas en el terreo y en las gentes afloran de vez en cuando.

clip_image006

El cese al fuego de 1994 no fue más que una continuación de la situación de inestabilidad anterior. Armenia y Azerbaiyán se disputaron el territorio, mayormente ocupado por armenios, tras la revolución rusa de 1917. Cando en 1920 los bolcheviques consiguieron hacerse con el poder en Armenia, prometieron entregarles el territorio de Nagorno Karabaj; el problema es que prometieron lo mismo a Azerbaiyán, para así contentar a los turcos. A pesar de esto, el nacimiento de la URSS permitió olvidar el conflicto hasta la disolución del bloque socialista, cuando resurgió el problema.

En 1988 los armenios de la capital artsaja, Stepanakert, se manifestaron a favor de la unificación con Armenia y tres años más tarde declararon la independencia. Al mismo tiempo, azerbaiyanos y armenios libraron una guerra en la que murieron más de 30.000 personas y otros miles perdieron su hogar.

clip_image008

La existencia de esta república sigue silenciada de igual manera que el conflicto, una batalla satélite más, solo reconocida de vez en cuando; sobre todo cuando la atención se desvía hacia Rusia y hacia la situación de seguridad en la zona postsoviética. No obstante, el interese ruso por mantener las relaciones con las repúblicas de la unión y el de Europa por estabilizar unas fronteras que pueda controlar no son los únicos implicados en el silencio de la república montañosa. Israel, preocupada por los movimientos de cualquier país enemigo, tiene en Azerbaiyán un aliado perfecto: vigila a Irán, mientras ser sirve del estado judío para venderle petróleo y comprarle armamento.

Azerbaiyán es un socio estratégico para Israel. Ahora que las relaciones con Turquía están deterioradas, la amistad con Azerbaiyán permite controlar Irán a la vez que se trazan lazos invisibles con los turcos. Y es que los azerís consideran Turquía un aliado que non tiene relaciones diplomáticas con Armenia, de igual manera que los azerís son vistos como aliados por Israel, que non reconoce el genocidio armenio, una estrategia para mantener las buenas relaciones con ambos países: Turquía y, sobre todo, Azerbaiyán. Es por ello que Israel no tiene interés en que el conflicto de Nagorno Karabaj acabe, ya que eso podría provocar que perdiese su influencia en la zona.

Paralizado hacia el exterior, desde dentro el conflicto no deja de ser un conjunto de mechas siempre a punto de prender. Así y todo, la tensión está focalizada en el extremo más oriental, en los límites con Azerbaiyán; ya que, aunque este país rodea todo el territorio, la única entrada a Nagorno Karabaj, por tierra, es a través de un corredor apátrida bajo el control de Armenia.

clip_image010

Las montañas son la frontera natural y la vía de acceso una carretera sinuosa que la une a Ereván, la capital armenia, en un trayecto que puede llevar cerca de medio día. La salida de Ereván es una despedida al cemento y al hormigón, y una bienvenida a un peregrinaje entre montes que acaban en un valle, Goris, la última aldea antes del corredor de Laçin. Esta pequeña carretera azerí ocupada por Armenia permite llegar, de forma presuntamente ilegal, al puesto fronterizo de Nagorno.

Un arroyo sirve como señal para marcar el principio de la república. Por encima de él: las banderas de Armenia y de la República Montañosa de Karabaj, y un cartel informativo que da diversos datos sobre el país: tiene diez ciudades y 217 núcleos rurales, con una superficie algo inferior a la de la provincia de Pontevedra (según la constitución del país y el acuerdo de paz con Azerbaiyán, que mantiene varias regiones ocupadas) y una población que non llega a los 150.000 habitantes. El presidente, elegido cada cinco años, decide el primero ministro y aprueba la composición del gobierno, que cuenta con once ministerios. La religión mayoritaria es la apostólica armenia, que llegó a la zona en el siglo I. El clima es suave y destaca por las aguas minerales, que tienen propiedades curativas.

Tras la breve introducción, una señal indica la siguiente parada: una caseta donde mostrar el pasaporte y en el que solicitar la entrada al país. La misma carretera que atraviesa Armenia y el limbo que la separa de Nagorno, recorre las montañas de la república montañosa hasta la capital, Stepanakert. La ciudad se concentra en una plaza central con luces de tres colores y muchachas que pasean engalanadas con zapatos de tacón de agujas larguísimas frente a las miradas de muchachos que parecen repetir los mismos juegos todos los días.

clip_image012

Además de centro geográfico, la plaza del Renacimiento es el eje administrativo del país, donde están el palacio presidencial, el parlamento y las oficinas del gobierno, además de varios ministerios, la asociación de veteranos de guerra, el teatro y la oficina central del banco estatal. Desde esa calle nuclear salen otras cuatro, donde se sitúa el resto de la historia del país: la universidad estatal, y diferentes museos e iglesias que conectan con las otras aldeas y cordilleras, como el de Tatik u Papik, una estatua de un anciano de barbas y una mujer que lleva velo. «Somos nuestras montañas» es el nombre de este símbolo del país, que representa a un padre y a una madre unidos a la tierra y a las montañas.

clip_image014

La unión de la gente a su tierra está representada en las imágenes, pero también en las propias personas. Orgullosos de lo suyo, mantienen el dialecto dentro del territorio y exportan a través del sello de Armenia productos propios, sobretodo coñac, sin necesidad de emigrar, pues están establecidos y no son nómadas, como los pueblos vecinos. Esta marca de identidad, además de su fe cristiana, que fue la que provocó los primeros enfrentamientos con los vecinos de fe musulmana, diferencia a la gente de Nagorno Karabaj del resto de caucásicos.

clip_image016

El silencio de artillería no es común en esta zona, pero la preocupación internacional está desviada hacia la protección de fronteras europeas o hacia Siria y el Estado Islámico debido a esas personas que tratan de huir de ahí para entrar en Europa. La falta de reconocimiento del enclave de Artsaj y de las guerras libradas en su territorio durante siglos hace del conflicto una batalla callada en la que sigue a haber víctimas a la vez que continúan sus vidas y las de sus habitantes. Tras veinticinco años de independencia unilateral, Nagorno Karabaj permanece aislada del mundo, entre limbos de asfalto que la conectar a la tierra e infiernos de balas que la separan de ella.

clip_image018

 

Nagorno Karabaj: 25 anos de independencia (Tempos Novos, xuño de 2016)

0627.Policía de StepanakertNagorno Karabaj. 25 anos de independencia. 60, 06.16Nagorno Karabaj. 25 anos de independencia. 61, 06.16Nagorno Karabaj. 25 anos de independencia. 62, 06.16Nagorno Karabaj. 25 anos de independencia. 63, 06.16

A República de Nagorno Karabaj, cuxo nome combina turco e persa (kara: xardín, baj: negro), con ruso (nagorno: montaña), é incluso descoñecida no propio lugar, onde se coñece como Artsaj, o nome orixinario en armenio. Esta república inexistente nos mapas, é un arcano atrapado entre Armenia e Acerbaixán, nun territorio montuoso independente e invisible máis alá das súas cordilleiras.

Nagorno Karabaj é un montañoso xardín negro, recoñecido internacionalmente como parte de Acerbaixán, mais dirixido polo seu propio goberno, só aceptado por outros estados que manteñen ese mesmo estatus: Abkhasia, Osetia do Sur e Transnistria. Malia estar dentro de territorio acerbaixano, Armenia controla a única fronteira accesible, amais de brindarlle apoio financeiro e militar dende a guerra que houbo de 1988 até 1994, unha guerra na que as bombas sementadas no terreo e nas xentes afloran de cando en vez.

O cesamento do fogo de 1994 non foi mais ca unha continuación da situación de inestabilidade anterior. Armenia e Acerbaixán se disputaron o territorio, maiormente ocupado por armenios, tras a revolución rusa de 1917. Cando en 1920 os bolxeviques conseguiron facerse co poder en Armenia, prometeron entregarlles o territorio de Nagorno Karabaj. Pero prometéronlle o mesmo a Acerbaixán, para así contentar os turcos. Así e todo, o nacemento da URSS permitiu esquecer o conflito até a disolución do bloque socialista, no que rexurdiu o problema.

En 1988 os armenios da capital artsakha, Stepanakert, manifestáronse a favor da unificación con Armenia e tres anos máis tardes declararon a independencia. Namentres, acerbaixanos e armenios libraron unha guerra na que morreron máis de 30.000 persoas e outros milleiros perderon os seus fogares.

A existencia desta república segue silenciada de igual xeito que o conflito, unha batalla satélite mais, só recoñecida de cando en vez, nomeadamente cando a atención se desvía a Rusia e á situación de seguridade na zona postsoviética. Con todo, o interese ruso por manter as relacións coas repúblicas da unión e o de Europa por estabilizar unhas fronteiras que poida controlar non son os únicos implicados no silencio da república montañosa. Israel, preocupada polos movementos de calquera país inimigo, ten en Acerbaixán un aliado perfecto: mentres vixía Irán, vende petróleo e merca armamento ao estado xudeu.

Acerbaixán é un socio estratéxico para Israel. Agora que as relacións con Turquía están deterioradas, a amizade con Acerbaixán permite controlar Irán á vez que se trazan lazos invisibles cos turcos. E é que os azarís consideran Turquía un aliado, que non ten relacións diplomáticas con Armenia, de igual xeito que os azarís son vistos como aliados por Israel, que non recoñece o xenocidio armenio, unha estratexia para manter as boas relacións cos ambos países: Turquía e, sobre todo, Acerbaixán. É por iso que Israel non ten interese en que o conflito de Nagorno Karabaj remate, pois iso podería provocar que perdese a súa influencia na zona.

Paralizado de cara ao exterior, dende dentro o conflito non deixa de ser un conxunto de mechas sempre a punto de prender. Con todo, a tensión está focalizada no extremo máis oriental, nos lindes con Acerbaixán. E isto é así porque aínda que este país rodea todo o territorio, a única entrada a Nagorno Karabakh, por terra, é a través dun corredor apátrida baixo o control de Armenia.

As montañas son a fronteira natural e unha estrada serpeante que a une a Ereván, a capital armenia, nun traxecto que pode levar preto de medio día, a vía de acceso. A saída de Ereván é unha despedida ao cemento e ao formigón, e unha benvida a un peregrinar entre montes que rematan nun val, Goris, a última aldea antes do corredor de Laçin. Esta pequena estrada azarí ocupada por Armenia permite chegar, de xeito presuntamente ilegal, ao posto fronteirizo de Nagorno.

Un regueiro serve como sinal para marcar o comezo da república. Por enriba: as bandeiras de Armenia e da República Montañosa de Karabakh, e un cartaz informativo que dá diversos datos sobre o país: ten dez cidades e 217 núcleos rurais, cunha superficie algo inferior á da provincia de Pontevedra (segundo a constitución do país e o acordo de paz con Acerbaixán, que mantén varias rexións ocupadas) e unha poboación que non chega aos 150.000 habitantes. O presidente, elixido cada cinco anos, decide o primeiro ministro e aproba a composición do goberno, que conta con once ministerios. A relixión maioritaria é a apostólica armenia, que chegou á zona no século I. O clima é suave e destaca polas súas augas minerais, que teñen propiedades sandables.

Tras a breve introdución, un sinal indica a seguinte parada: unha caseta onde amosar o pasaporte e no que solicitar a entrada ao país. A mesma estrada que atravesa Armenia e o limbo que a separa de Nagorno, percorre as montañas da república montañosa ata a capital, Stepanakert. A cidade concéntrase nunha praza central con luces de tres cores e rapazas que pasean engalanadas en zapatos de tacón de agullas longuísimas fronte ás miradas de rapaces que semellan repetir os mesmos xogos todos os días.

Amais de centro xeográfico, a praza do Renacemento é o eixo administrativo do país, onde están o palacio presidencial, o parlamento e as oficinas do goberno, amais de varios ministerios, a asociación de veteranos de guerra, o teatro e a oficina central do banco estatal. Dende esa rúa nuclear saen outras catro, onde se sitúan o resto da historia do país: a universidade estatal, e diferentes museos e igrexas que conectan coas outras aldeas e outeiros, como o de Tatik u Papik, unha estatua dun vello de barbas e unha muller cun veo. «Somos as nosas montañas» é o nome deste símbolo do país, que representa un pai e unha nai unidos á terra e ás montañas.

A unión do pobo á súa terra está representada nas imaxes, mais tamén na propia xente. Orgullosos do seu, manteñen o dialecto dentro do territorio e exportan a través do selo de Armenia produtos propios, maiormente coñac, sen necesidade de emigrar, pois están establecidos e non son nómades, como os pobos veciños. Esta marca de identidade, amais da súa fe cristiá, que foi a que provocou os primeiros enfrontamentos cos veciños de fe musulmá, diferenza a xente de Nagorno Karabakh do resto de caucásicos.

O silencio de artillería non é común nesta zona, mais a preocupación internacional está desviada cara á protección das fronteiras europeas ou cara a Siria e o Estado Islámico, por mor das persoas que tratan de fuxir de aí para entrar en Europa. A falta de recoñecemento do enclave de Artsakh e das guerras libradas no seu territorio durante séculos, fan do conflito unha batalla calada na que segue a haber vítimas á vez que continúan as súas vidas os seus habitantes. Tras vinte e cinco anos de independencia unilateral, Nagorno Karabakh permanece illada do mundo, entre limbos de asfalto que a conectan á terra e infernos de balas que a separan dela.

034.Stepanakert

 

O Tíbet

http://www.crtvg.es/rg/destacados/diario-cultural-diario-cultural-do-dia-14-07-2016-2212582

Diario Cultural

MAPAS EN REDE. CARTOGRAFÍAS CULTURAIS. Volvemos a Chongqing, a China, co escritor e tradutor Moncho Iglesias Míguez

http://www.crtvg.es/…/diario-cultural-diario-cultural-do-di…

MAPAS EN REDE. CARTOGRAFÍAS CULTURAIS. Volvemos a Chongqing, a China co escritor e tradcutor Moncho Iglesias
CRTVG.ES